Categorie: waardeer je kind

Ouders geen aandacht voor hun kinderen? Geen aandacht voor zichzelf!

© www.wieringfotografie.nl

Ooit bedacht ik dat ik van aandacht mijn werk wilde maken. Ik vond namelijk dat deze tijd schrééuwt om aandacht. Maar ik houd niet van lawaai en daarom ben ik het uiteindelijk gaan schenken. Letterlijk en figuurlijk. Misschien heb je het wel eens ergens of via iemand anders – want aandacht is er om te verdelen – van me geschonken gekregen. Inmiddels is het ruim zes jaar later en merk ik op dat er alleen maar méér en harder geschreeuwd wordt. En dat juist degenen die (erom) schreeuwen aandacht ook daadwerkelijk het hardst nodig hebben.

Ik doel in dit geval op de “onuitstaanbare ouders” waarover Roderick Veelo half december schreef: ouders die zich van achter de zijlijn – dat dan blijkbaar nog wel – van het sportveld luidkeels bemoeien met het spel van hun zoon of dochter. En vooral ook met beslissingen van scheidsrechters en trainers. Deze ouders stellen hoge eisen aan hun kinderen en als ze op school niet overgaan komen ze verhaal halen bij de docent. Of ze vinden andere ‘creatieve’ oplossingen om ‘het niveau van hun kind hoog te houden’…

Roderick vraagt zich af “wat er mis is gegaan tussen hun eigen jeugd, waarin ouders eenvoudig tevreden konden zijn als hun kinderen plezier hadden, en de bezetenheid met de prestatie van hun eigen kroost nu?” “Erg diep inzicht is er niet voor nodig,” antwoordt hij zelf, “om te zien dat ouders van nu hun gebrek aan tijd en aandacht gruwelijk compenseren ten koste van alles en iedereen.” Hij wil “dat paal en perk wordt gesteld aan dit fanatisme”.

Het onderwerp heeft me nog niet losgelaten en daarom wil ik jou alsnog wél even de diepte mee innemen. En een oplossing voorstellen, want in Roderick’s schrijven vond ik er geen. Als je gaat graven, namelijk, dan ontdek je dat deze ouders behalve voor hun kinderen, ook geen tijd en aandacht hebben voor zichzelf. Zij proberen op hun beurt aan allerlei al dan niet bewust opgelegde verwachtingen te voldoen. Een succesvolle carrière, een leuk sociaal leven, een strak lichaam, een gezellig gezin, een mooi huis. Het kan en moet allemaal en zo dient het vooral ook gepresenteerd te worden aan hun echte én digitale vrienden. Agenda’s van ouders en hun kinderen zitten propvol. Gadgets lossen vrije uurtjes op en aan de hand van stickers plakken wordt ‘lastig’ gedrag uit de weg geruimd.

onder-je-kussen-30_site

De zaadjes van de verwachtingen (van hun kinderen en zichzelf) zijn bij deze “onuitstaanbare ouders” geplant in hún jeugd. Hoe verder je teruggaat in de tijd, hoe meer volwassenen het voor het zeggen hadden en het kind moest gehoorzamen. Deed je dit niet, dan kreeg je straf. Regels over hoe het hoorde werden bovendien (meer) opgelegd  door kerken, scholen en andere instanties. Van een prestatiemaatschappij was nog minder sprake en de aandacht was ongetwijfeld meer bij het hier en nu. Maar hoeveel van die aandacht was écht en oprecht? Waren jouw ouders tevreden met wie jij was als individu of waren ze tevreden omdat je naar hen luisterde (en in hun ogen “lekker plezier” had)? In hoeverre kon en mocht jij jezelf zijn? Konden jouw ouders zichzelf zijn? En hun ouders? Iedere generatie heeft zo een beetje meer ruimte weten te ‘ontfutselen’.

Ruimte is er nu wel dégelijk. (Oeh, laat dat eens tot je doordringen!) Vroeger moest er meer zwaar fysiek werk verricht worden, waren er minder machines (laat staan slimme apparaten) die taken van ons overnamen en was er de zorg voor veel grotere gezinnen. Punt is alleen dat we de ontstane ruimte niet innemen, maar dat we de tijd nog steeds opvullen met voldoen aan die verhipte verwachtingen. We streven allerlei doelen in de buitenwereld na en laten onze aandacht van het pad van dingen die er écht toe doen afleiden door de onbehapbare hoeveelheden informatie, beelden en mogelijkheden die dagelijks op ons afgevuurd worden. En waarvan we van onszelf verwachten dat we er iets mee moeten.

Stiekem denk ik dat die “onuitstaanbare ouders” zo hard schreeuwen om de stem die ze vroeger niet konden laten horen alsnog te laten gelden. Misschien komen ze eigenlijk niet op voor hun kind, maar voor hun eigen innerlijke kind. Het innerlijke kind dat nooit geleerd heeft dat het mag zijn wie het is. En dat het op zichzelf kan vertrouwen.

Die “onuitstaanbare ouders” zitten gewoon een beetje in de knoop. Ook zij voelen dat de wereld verandert. Alsof ze laatste pogingen doen om zich vast te klampen aan (schijn)zekerheden in de buitenwereld. Als je maar genoeg verdient, als je maar de juiste diploma’s op zak hebt, als je maar ergens heel goed in bent, als je maar netjes dankjewel zegt en handjes schudt, oftewel als je maar voldoet aan verwachtingen, dán ‘komt het goed’. Om iets te bereiken, dien je in jezelf te geloven en daarom wordt hun kinderen bovendien dagelijks verteld dat zij de állerbeste zijn. Omdat er geen tijd en oprechte aandacht is, wordt alles wat zij doen en zeggen klakkeloos beloond met superlatieven. Wat dat betreft ben ik het wel een beetje met Roderick eens. Hij vreest voor een nieuwe generatie onuitstaanbaren: de nieuwe generatie die denkt “dat alles om hen draait. Opgejaagd door ouders, verwend met applaus en onkundig met tegenslagen.”

Toch heb ik grote hoop dat kinderen daar zelf een stokje voor gaan steken. Niet voor niets hoor ik steeds meer ouders zeggen dat hun kind zo ‘gevoelig’ en ‘pittig’ is (Count me in, baby!). Kinderen van nu dagen je uit om op te komen dagen. Als de meest oorspronkelijke versie van jezelf. Om je tablet als oppas en je beloningssystemen om iets van ze gedaan te krijgen overboord te gooien. Om de verbinding áán te gaan, met hun en vooral ook met jezelf. Kinderen willen oprechtheid, waarheid, gelijkwaardigheid en dat je je openstelt. Ze willen dat je hen ziet, hoort, accepteert en respecteert. Dat je van ze houdt, precies zoals ze zijn. Juist om wie ze zijn. Dat vraagt dat jij steeds meer jezelf gaat zien, horen, accepteren en liefhebben. Precies zoals jij bent. Dat je het vertrouwen in jezelf en in het leven niet uit prestaties en gadgets in de buitenwereld haalt, maar uit je diepste binnenste. Je kind volgt namelijk je voorbeeld; niet je advies.

Dat is niet de weg van de minste weerstand, maar wel een naar een ‘uitstaanbare’ wereld. Haha, misschien zelfs de snelweg naar complete verlichting 🙂 Het pad van waardering is een prachtige manier om die verbinding op een laagdrempelige en sprankelende manier aan te gaan. Het betekent niet dat je je kind de hemel in prijst, maar dat je heel bewust stilstaat bij – aandacht hebt voor – wat je kind voor jou betekent. Dat je leert benoemen hoe je kind jouw leven verrijkt en dat je dat ook deelt. Dat gaat veel dieper dan ‘mooi’ of ‘goed’. En – erg fijn meegenomen – het maakt dikke vette korte metten met verwachtingen. Ruimte héb je, nu de tijd nog maken! Oh wacht, wat dacht je van in stilte oefenen langs de zijlijn? Ssssst…

jij bent in verbinding

Twee mannen willen met mij getrouwd zijn!

ik-waardeer-jou

“Nou, hij wil zeker iets van je!”, merkte een dame op toen ze mijn zoon (4) in het gangpad van een supermarkt tegen mij hoorde zeggen: “mama, ik vind je lief”. Blijkbaar had deze mevrouw minder oprechte ervaringen met dezelfde woorden. Voor mij hebben ze echter de tegenovergestelde energie van de conclusie die zij eraan koppelde. Al sinds mijn zoon zich van mij – zijn wonderschone mama – bewust is en kan praten, verkondigt hij af en toe op een dag: “Hé, mama” of “Ik vind je lief”. Voor hem de woorden waarmee hij de verbinding die hij op dat moment voelt, vangt. Of dat nou samen thuis is tijdens het spelen met lego, of onder de tl-lampen in de schappen op zoek naar biologische boodschappen. Die momenten vind ik ‘pristine’: een prachtig Engels woord voor feilloos, loepzuiver, puntgaaf, smetteloos, puur, volmaakt. Alles vertraagt dan even en ik krijg de mogelijkheid – weer eens op een presenteerblaadje – aangereikt om extra te waarderen wat ik ook al in de lucht voelde hangen. Magisch.

Laatst werd het iets concreter. Alhoewel, misschien gingen we toen naar de andere kant van het spectrum. Ik lag naast mijn zoon in bed tijdens het bedritueel, toen hij verklaarde: “Oh mama, ik vind jou zóóó lief. Als ik groot ben… [hier denk ik “oh, gaat het mij dan nu ook echt gebeuren?”] … dan wil ik met je trouwen.” Innerlijk stond ik uitbundig te dansen. Ik weet dat dit bij de ontwikkelingsfase van jonge kinderen kan horen, maar ik voelde me even zó gewaardeerd. Als moeder die ook maar mens is, willen er zomaar twee mannen met mij getrouwd zijn… Helemaal en juist om wie ik ben! 

Onder-Je-Kussen-11_site

‘Het diepste principe van de menselijke natuur is naar waarde te worden geschat’, schreef William James. Of je nou in een hutje op de hei woont of in een miljoenenstad, overal ter wereld worden mensen geboren met dezelfde basisbehoeften. Humanistische psychologen, waaronder Abraham Maslow en Marshall Rosenberg, noemen ‘behoeften’ ook wel de ‘de energie van het leven’, of ‘de fundamentele motivatie voor alles wat je doet’. Gedurende het leven streeft ieder mens ernaar om deze behoeften vervuld te krijgen. Dat pak jij misschien op een andere manier en in andere volgorde aan dan bijvoorbeeld je buurvrouw, maar bij jullie beiden zijn je basisbehoeften altijd de drijvende kracht achter alles wat je zegt en doet. (Lees die laatste zin nog maar eens. Wauw!)

Maslow vertaalde zes universele behoeften naar ‘zijn piramide’ en waardering is daar één van. De behoefte aan waardering van jezelf én naar waarde geschat worden door de ander: (wederzijds) respect, acceptatie, erkenning als persoon, erkenning op grond van je kwaliteiten, het verwerven van een bepaalde status, etc. Ook waardering om wie jij bent, als uniek mens.

Weet je dat jij heel gemakkelijk in iemands behoefte aan waardering kunt voorzien? Daarvoor hoef je écht geen huwelijksaanzoek doen 🙂 Je gewaardeerd voelen zit ‘m juist in de kleine dingen. We horen zo vaak wat er ‘fout’ gaat, dat het des te waardevoller is om vanuit iemands hart te horen wat er wél ‘goed’ gaat en vooral waarom. De kracht van waarderen zit ‘m in het opmerken, in het waarnemen, in het zien. Dat vraagt een aanwezige en open houding en het kunnen vangen van het moment.

Als je de tijd en moeite neemt om je waardering oprecht en zorgvuldig uit te spreken naar een ander, dan ontstaat er meer dan alleen een glimlach. Je geeft de ander het gevoel dat hij gezien wordt, zonder dat diegene daar een prestatie voor hoeft leveren. Je laat de ander merken dat hij, door zichzelf te zijn, een verschil maakt. In ieder geval in jouw leven. En dat is ‘mooi in het kwadraat’, want zo vervul jij tegelijkertijd jouw eigen behoefte van het willen verrijken van/bijdragen aan het leven van een ander. Bovendien beschik je zelf vaak ook over de kwaliteiten die je in een ander herkent. ‘Mooi tot de derde macht’ dus! Vertel, wie waardeer jij vandaag?

appreciation-copy

En dan tot slot, om het verhaal nog even rond te maken: niet alleen de dame in de supermarkt trekt conclusies, zoonlief ook. Vorige week vroeg hij of mannen ook met elkaar kunnen trouwen. Na het aanhoren van mijn antwoord zei hij de volgende dag tegen zijn vader dat hij ook met hem wilde trouwen!